Zadanie
Odra stanowi granicę między Brandenburgią po jednej stronie a polskimi województwami lubuskim i zachodniopomorskim po drugiej. Rzeka jest wspólnym zasobem, który wspiera życie wodne i różnorodność biologiczną oraz dostarcza licznych usług ekosystemowych. Zrównoważone zarządzanie Odrą stoi jednak przed poważnymi wyzwaniami. Świadczą o tym katastrofalne powodzie i okresy suszy z ostatnich lat, a także masowe śnięcie ryb, małży i innych organizmów wodnych wywołane w 2022 roku przez glon Prymnesium parvum.
Projekt
Wyzwanie związane z odtworzeniem systemu rzecznego może zostać podjęte jedynie poprzez współpracę transgraniczną, wspólne rozwiązania oraz platformy wymiany doświadczeń. W finansowanym przez Unię Europejską projekcie INTERREG OderZusammen – Odra Razem naukowcy z Niemiec i Polski wspólnie gromadzą informacje oraz, we współpracy z zarządcami wód i interesariuszami z Brandenburgii i Polski, opracowują rozwiązania dla transgranicznego zarządzania Odrą – od zasobów wodnych i jakości wody, przez różnorodność biologiczną ryb i rybołówstwo, aż po inne usługi ekosystemowe.
Trzyletni projekt rozpoczął się w październiku 2025 roku.
Realizacja
Projekt OderZusammen składa się z pięciu pakietów roboczych.
Pakiet roboczy 1:
Transgraniczne narzędzia do prognozowania jakości wody i ryzyka zakwitów P. parvum
Opracowujemy model do prognozowania jakości wody oraz ryzyka masowego zakwitu glonu Prymnesium. Obecnie nie istnieje taki model prognozowania jakości wody ani dla wspólnego odcinka Odry między Brandenburgią a Polską, ani dla całej Odry.
Pakiet roboczy 2:
Dynamika wykorzystania siedlisk, różnorodność biologiczna i odporność zespołów ryb Odry
Prowadzimy badania mające na celu zrozumienie sposobów wykorzystywania siedlisk przez ryby oraz ich przemieszczania się i migracji. Ponadto gromadzimy istniejące informacje o zespołach ryb, aby określić najważniejsze wymagania siedliskowe poszczególnych gatunków.
Pakiet roboczy 3:
Wspieranie transgranicznego, zrównoważonego użytkowania zasobów ryb Odry
Pakiet ten koncentruje się na zrównoważonym rybołówstwie. W tym celu gromadzimy dane opisujące wykorzystanie wędkarstwa oraz określamy potencjał transgranicznego zarządzania poprzez analizy porównawcze.
Pakiet roboczy 4:
Życie z Odrą: usługi ekosystemowe dla mieszkańców regionu
Badamy, w jaki sposób mieszkańcy Brandenburgii i województwa lubuskiego są związani z Odrą i świadczonymi przez nią usługami ekosystemowymi, jak je postrzegają i wykorzystują. Staramy się zrozumieć, jak te relacje wpływają na ich postrzeganie rzeki, korzystanie z niej oraz jej ochronę.
Pakiet roboczy 5:
Porównanie scenariuszy na rzecz poprawy zarządzania Odrą
Pakiet ten zajmuje się porównywaniem alternatywnych działań zarządczych, na przykład w celu poprawy zarządzania jakością wody i zachowania różnorodności biologicznej ryb. W ramach tego pakietu narzędzia opracowane w czterech poprzednich pakietach roboczych zostaną połączone w podejściu opartym na scenariuszach.